Hafıza hapı geliyor


Yaşlılık kaza ve Alzheimer sonucu hafıza kaybını bir hapla bitirmek ve eskisinden daha keskin bir hafızaya sahip olmak yakında mümkün olacak.

Amerikan Newsweek Dergisi, son sayısında hafıza hapı geliştirme çalışmalarını kapak konusu yaptı. ‘Aplysia Californicus’ adlı bir deniz salyangozunun beyniyle insan beyninin aynı şekilde işlediğini keşfeden bilim adamları, bu hayvan üzerindeki araştırmalar sonucunda hafıza hapını geliştirme aşamasına geldi. İlacın iki yıl içinde tamamlaması bekleniyor.

YAŞLANMA, kaza ya da Alzheimer gibi hastalıklar sonucu meydana gelen hafıza kaybını bir hap ile sona erdirmek ve eskisinden daha keskin bir hafızaya sahip olmak, yakında mümkün hale gelecek. Colombia Üniversitesi’nde çalışmalarını sürdüren Nobel ödüllü bilim adamı Eric Kandal ve ekibine göre ‘Aplysia Californicus’ türü deniz salyangozunun basit bir beyni var; ama bu beyinin en önemli özelliği, insan beyin hücrelerinin çalışma fonksiyonlarının benzerini kullanması.

5 yıl süren araştırmaya göre, deniz salyangozu az sayıda, ancak büyük beyin hücrelerine sahip. Bu beyin hücrelerinden bir bölümü sinir hücrelerini düzenleyen ve AMP adı verilen hafıza hücrelerinin harekete geçiren CREB adlı proteinin üretilmesini sağlıyor. CREB proteininin fazla salgılanması da hafıza genlerini, bir ampulü açıp kapayan elektrik anahtarı gibi kontrol ediyor. CREB proteininin azalması, hafıza kaybına, çoğalması ise mevcut hafızanın keskinleşmesine ve güçlenmesine yol açıyor.

2 YIL İÇİNDE HAZIR

İnsanın hafıza merkezi ise, kafatasının arka kısmında, beyincik ile kulakların arka kısmında ‘hippocampus’ adı verilen ve beynin derinliklerinde yer alan, küçük iki kanatlı deniz atına benzer bir organda saklanıyor. CREB proteini, bu hafıza merkezinin bir kanal gibi açılıp kapanmasını emrediyor.

Fareler üzerindeki deneylerinde başarılı sonuçlar alan Eric Kendal ve ekibi, iki yıl içinde bu proteinin bir hap halinde üreterek erken bunama ya da yaşlanma ile bağlantılı hafıza kaybına çözüm bulmayı hedefliyor.

NİKOTİNİN FAYDASI

Hafızanın yeniden kazanılmasını amaçlayan başarılı araştırmalardan biri de Harvard Üniversitesi’nde yapıldı. Sigarayı bırakmamızı engelleyen nikotinin beyni nasıl etkilediğini araştıran bilim adamları, nikotinin hafıza merkezindeki beyin hücrelerini uyardığını keşfetti. Bu beyin hücreleri aynı zamanda hafıza kaybını da engelleyen proteini üreten beyin hücreleriydi. Nikotinin uyardığı hücreleri ayıran bilim adamları, aynı uyarılma ile hafıza kaybını önlediklerini keşfetti.

YABANCI DİL ÖĞRENİN BOL BOL BALIK YİYİN

ABD’de beyin hücrelerini uyararak hafızayı yeniden kazanmayı sağlayan ilaçlar DA satışa çıkartılmaya başlandı. Ancak bilim adamları, yine de hafıza kaybı sonucuyla karşılaşmadan önce, bulmaca çözmek, yeni bir yabancı dil öğrenmek gibi yöntemlerle kimyasal haplara ihtiyaç duymamamızı tavsiye ediyor. Hafıza hücrelerini harekete geçiren doğal ilaçlardan biri de Omega-3 yağ asitleri. Bu asitler, beyin hücrelerinin tam fonksiyonlarıyla çalışmasını sağlayan bir gıda. Omega-3 deniz ürünlerinde bol miktarda bulunan ‘doğal hafıza hapı’.